Thematisch en betekenisvol leesonderwijs

"Dat is precies wat we zochten." Met die gedachte startte obs De Stap in Landsmeer met de kennisthema's van Nieuwsbegrip. Wat leverde het op in de klas? Intern begeleider Mandy Dekker deelt de eerste ervaringen, de lessen die het team leerde en waarom thematisch onderwijs volgens hen vraagt om keuzes maken.

Afbeelding
Artikel kennisthema's obs De Stap

Van enthousiasme naar praktijk

Een scholing over het vernieuwde Nieuwsbegrip bracht het team van obs De Stap in Landsmeer op een nieuw idee: werken met kennisthema's.

‘Het team wilde het heel graag proberen’

Mandy zag dat het team heel positief reageerde op het idee. ‘Zij moeten het uiteindelijk gaan doen. Die betrokkenheid maakt dat het gaat leven in de klassen, dus ik was er blij mee.’ In haar rol van intern begeleider is Mandy gewend om kritisch te kijken. ‘Hoe kunnen we differentiëren met de kennisthema's? Hoe kunnen we ermee werken aan de kerndoelen? Daar let ik goed op.’ Mandy volgt het proces dan ook op de voet. 

 

Van start: samen voorbereiden

En zo gingen de groepen 5 tot en met 8 tegelijk van start met het eerste thema ‘Dierentuin van de toekomst’. ‘Tijdens een studiedag hebben we het thema samen helemaal voorbereid. Dat was een tip van onze Nieuwsbegrip-trainer en vonden wij ook logisch.’ Het team startte gezamenlijk, en ging toen uiteen met de groepen 5-6 en 7-8. ‘Zo gaan we het de volgende keer weer doen.’ 

 

 ‘Tijdens een studiedag hebben we het eerste thema samen helemaal voorbereid.’  

 

De eerste ervaringen

Heel toegankelijk, goed voor te bereiden en goed te geven, leuke coöperatieve werkvormen, alles is aangeleverd, klonk het uit het team. De leerkrachten merkten vooral in het begin een hogere betrokkenheid: de kinderen deden actief mee en vinden het leuk om te overleggen en samen te werken. ‘Om een compleet beeld te krijgen, hebben we ervoor gekozen om het thema volledig te doorlopen. Maar dan duurt het te lang en neemt de betrokkenheid weer af. Ook ontdekten we dat een kennisthema aan veel kerndoelen raakt, maar niet kerndoeldekkend is.’

 

Kiezen uit het aanbod 

Om te zorgen dat het thema blijft aansluiten bij de kinderen, is het nodig om keuzes te maken uit het aanbod. Wat is daarvoor nodig? ‘Je groep kennen,’ zegt Mandy. ‘Dat is denk ik het belangrijkste. Waar is extra aandacht voor nodig, wat hoef je maar kort aan te stippen, waar ligt de interesse? Als leerkracht moet je weten wat je leerlingen nodig hebben voor de juiste volgende stap.’ Omdat het niet lukt om de zaakvakken helemaal te laten vallen, blijft het nog puzzelen op het rooster. 

 

‘Om keuzes te maken uit het aanbod, is het belangrijk dat je je groep goed kent.’ 

 

Het eindproduct 

In de eindopdracht komt alles samen wat de kinderen hebben geleerd: ontwerp jouw eigen dierentuin van de toekomst. Mandy is blij dat de kinderen een stuk moeten schrijven, met aandacht voor spelling. ‘Kinderen typen al zo veel. Nu kunnen ze oefenen: hoe zorg ik voor een product dat er netjes uitziet? Ze gaan hun ontwerpen ook presenteren, daar ben ik heel benieuwd naar.  De ouders zijn er ook voor uitgenodigd.’

 

Differentiëren met het kennisthema 

Eén van de onderdelen waar Mandy goed op let is differentiatie. Hoe is dat gegaan? ‘Omdat we er voor het eerst mee werken, zijn de lessen op het gemiddelde gegeven. Ik hoorde wel van de leerkrachten dat sommige teksten echt pittig zijn. Daar ben ik blij mee, omdat sterke lezers dan ook hun best moeten doen. Tegelijkertijd wil je de intensieve groep niet verliezen. Als we meer ervaring hebben, kunnen we het differentiëren meer in de vingers gaan krijgen.’ 

  

Hoe nu verder? 

Voortaan kiest de school voor een mix: de helft van de tijd nieuwsthema's, de andere helft kennisthema's. Verder is er een werkgroep die met de vragen van het team aan de slag gaat. Er zijn al concrete afspraken gemaakt, bijvoorbeeld over het werken met de kenniswand. ‘Leerkrachten stellen ook veel vragen aan elkaar. Dat werkt volgens mij ook het beste. En ik kan onze adviseur altijd bellen of mailen en natuurlijk op de site of in de handleiding kijken.’  

Ook aan de slag met het kennisthema Dierentuin van de toekomst?

Bekijk het voorbeeldmateriaal

Actueel